Otyłość to przewlekła choroba metaboliczna, która dotyczy coraz większej liczby pacjentów w Polsce i na świecie. Leczenie otyłości nie ogranicza się dziś jedynie do zaleceń dietetycznych i aktywności fizycznej. Coraz większe znaczenie zyskuje farmakoterapia otyłości jako element kompleksowej terapii. Jednym z leków w tym obszarze jest Wegovy® (semaglutyd) – analog GLP-1 zarejestrowany do leczenia otyłości.

Wegovy® zawiera substancję czynną semaglutyd, która jest analogiem ludzkiego glukagonopodobnego peptydu-1 (GLP-1). GLP-1 to naturalnie występujący hormon inkretynowy, odgrywający kluczową rolę w regulacji homeostazy glukozy i apetytu.

Mechanizm działania semaglutydu w leczeniu otyłości opiera się na jego wpływie na receptory w mózgu, które kontrolują apetyt. Prowadzi to do:

• zwiększenia uczucia sytości i zmniejszaniu apetytu (działanie ośrodkowe),
• opóźnianiu opróżniania żołądka,
• poprawie kontroli glikemii.

Dzięki temu pacjenci mogą łatwiej kontrolować spożycie pokarmu i redukować masę ciała. Wegovy® podaje się raz w tygodniu w postaci iniekcji podskórnej, co zwiększa wygodę i akceptację terapii przez pacjentów.

Wskazania i skuteczność

Wegovy® jest wskazany u dorosłych pacjentów: - z BMI ≥30 kg/m² (otyłość), - lub BMI ≥27 kg/m² (nadwaga) z co najmniej jednym współistniejącym czynnikiem ryzyka (np. stan przedcukrzycowy, cukrzyca typu 2, nadciśnienie tętnicze, dyslipidemia, obturacyjny bezdech senny lub choroba sercowo-naczyniowa).

Skuteczność terapii została potwierdzona w szeroko zakrojonym programie badań klinicznych STEP. Szczególne znaczenie ma badanie STEP UP, które oceniało skuteczność wyższej dawki semaglutydu – 7,2 mg – w porównaniu do standardowej dawki podtrzymującej 2,4 mg oraz placebo. Badanie pokazało, że wyższa dawka pozwalała znamiennie większej liczbie pacjentów osiągnąć wyższe progi redukcji masy ciała: średnia redukcja masy ciała na dawce 7,2 mg wynosiła 21%*.

Korzyści wykraczające poza utratę masy ciała

Oprócz skutecznej redukcji masy ciała, Wegovy® przynosi także istotne korzyści metaboliczne:

• poprawa kontroli glikemii,
• korzystny wpływ na profil lipidowy i obniżenie ciśnienia tętniczego,
• udowodniona w badaniu SELECT redukcja ryzyka poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych (MACE) o 20% u pacjentów z nadwagą lub otyłością i chorobą sercowo-naczyniową.

Otyłość – choroba, którą trzeba leczyć

Zbyt często otyłość traktowana jest jako efekt „słabej woli” lub błędów żywieniowych. Tymczasem WHO uznaje ją za przewlekłą, nawracającą i wymagającą leczenia chorobę. Dlatego też pacjenci powinni być informowani, że:

• leczenie otyłości jest uzasadnione medycznie,
• połączenie leczenia farmakologicznego z modyfikacją stylu życia zwiększa szanse na poprawę zdrowia.

Rola farmaceuty w terapii Wegovy®

Farmaceuci odgrywają coraz ważniejszą rolę w zintegrowanej opiece nad pacjentem z otyłością, zwłaszcza w kontekście stosowania leków takich jak Wegovy® . Ich wsparcie może znacząco zwiększyć bezpieczeństwo, skuteczność i akceptację leczenia

1. Edukacja pacjenta

Farmaceuta jest często pierwszym profesjonalistą medycznym, z którym pacjent ma kontakt po otrzymaniu recepty. Kluczowe obszary edukacji to:

• Mechanizm działania semaglutydu (działanie ośrodkowe, efekt sytości, opóźnianie opróżniania żołądka).
• Sposób podawania leku – instruktaż prawidłowej iniekcji podskórnej, zmiana miejsc wkłucia, higiena.
• Przechowywanie – informacja, że lek należy przechowywać w lodówce, ale nie zamrażać.
• Czas działania – wyjaśnienie, że lek działa długoterminowo i efekty pojawiają się stopniowo.

2. Monitorowanie bezpieczeństwa i tolerancji

Farmaceuci mogą pomóc w:

• Rozpoznawaniu i łagodzeniu działań niepożądanych, takich jak nudności, biegunki, zaparcia, uczucie pełności – pojawiających się na początku terapii.
• Doradztwie przy modyfikacji stylu życia, które może ograniczyć działania niepożądane (np. stopniowe zwiększanie dawki, unikanie ciężkostrawnych posiłków).
• Weryfikacji interakcji lekowych – zwłaszcza u pacjentów stosujących polifarmakoterapię (np. z cukrzycą, nadciśnieniem, depresją).

3. Motywowanie i wsparcie w terapii przewlekłej

• Farmaceuta może pełnić funkcję punktu kontaktu i motywacji, przypominając o regularności stosowania, wspierając w trudnych momentach leczenia oraz zachęcając do dalszego stosowania zaleceń dietetycznych i aktywności fizycznej.
• Wskazane jest prowadzenie monitorowania postępów – np. poprzez pomiar masy ciała, obwodu talii, poziomu motywacji.
• Kierowanie pacjenta do lekarza w razie wystąpienia działań niepożądanych, braku efektów terapii lub konieczności zmiany leczenia.

Gdzie szukać więcej informacji?

Farmaceutów zainteresowanych pogłębieniem wiedzy zachęcamy do odwiedzenia platformy edukacyjnej: www.pro.novonordisk.pl

Podsumowanie

Wegovy® to skuteczna opcja leczenia otyłości, której działanie wykracza poza redukcję masy ciała. Farmaceuci mają szansę odegrać ważną rolę w opiece nad pacjentem z otyłością – edukując, wspierając i motywując do leczenia tej przewlekłej choroby.

*Estymanda produktu leczniczego. Średnia redukcja masy ciała w badaniu 20,7%.

Referencje:

1. Wharton S i in. Lancet Diabetes Endocrinol 2025;13:949–963;
2. American Pharmacists Association. (2023). Pharmacists can help patients overcome challenges in obesity management. Pharmacist.com. Retrieved June 12, 2025, from https://www.pharmacist.com
3. Bray, G. A., Kim, D. D., & Wilding, J. P. H. (2017). Obesity: A chronic relapsing progressive disease process. Obesity Reviews, 18(7), 715–723. https://doi.org/10.1111/obr.12551
4. Drug Topics. (2023, December 15). How pharmacists can help patients on GLP-1s. Retrieved from https://www.drugtopics.com
5. European Medicines Agency. (2022). Wegovy: EPAR – Product information. https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/wegovy
6. Marso, S. P., Bain, S. C., Consoli, A., Eliaschewitz, F. G., Jódar, E., Leiter, L. A., ... & Nauck, M. A. (2023). Semaglutide and cardiovascular outcomes in people with overweight or obesity. The New England Journal of Medicine. https://doi.org/10.1056/NEJMoa2307563
7. Novo Nordisk. (n.d.). Wegovy®: Resources for pharmacists. novoMEDLINK. Retrieved June 12, 2025, from https://www.novomedlink.com/obesity
8. Pharmacy Times. (2023, October 2). Pharmacist’s role in patient education and monitoring during GLP-1 therapy. Retrieved from https://www.pharmacytimes.com
9. Ray, K. K., Müller-Wieland, D., Vilsbøll, T., Leiter, L. A., & Davies, M. J. (2023). GLP-1 receptor agonists and their evolving role in the management of obesity: A clinical perspective for pharmacists. Journal of the American Pharmacists Association, 63(4), 612–620. https://doi.org/10.1016/j.japh.2023.01.009
10. SingleCare. (2024, March 18). What pharmacists want you to know about GLP-1 medications like Wegovy. Retrieved from https://www.singlecare.com/blog/wegovy-and-pharmacist-guidance
11. Wilding, J. P. H., Batterham, R. L., Calanna, S., Davies, M., Van Gaal, L. F., Lingvay, I., ... & Kushner, R. F. (2021). Once-weekly semaglutide in adults with overweight or obesity. The New England Journal of Medicine, 384(11), 989–1002. https://doi.org/10.1056/NEJMoa2032183 World Health Organization. (2021). Obesity and overweight. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/obesity-and-overweight