Z globalnej analizy opublikowanej na łamach JAMA Pediatrics (Childhood Antimicrobial Resistance With Global Forecasts) wynika, że lekooporność (AMR) u dzieci na świecie dynamicznie rośnie, stwarzając bezpośrednie zagrożenie dla skuteczności rutynowej terapii empirycznej.
Badanie objęło 106 581 izolatów bakteryjnych pobranych w latach 2004–2022 od dzieci w 82 krajach, zarejestrowanych w międzynarodowej bazie ATLAS. Analizę przeprowadzono w oparciu o opracowaną przez WHO klasyfikację AWaRe (Access, Watch, Reserve). Niemowlęta i dzieci w wieku 0–2 lat stanowiły 47% badanej populacji, pacjenci w wieku 3–12 lat – 35%, a młodzież 13–18 lat – 18%.
Chociaż średni odsetek oporności na antybiotyki pierwszego rzutu (Access) był najwyższy i wyniósł 36%, to gwałtowny wzrost dotyczy leków o krytycznym znaczeniu: z grup Watch (średnio 22%) i Reserve (13%). Zjawisko to najsilniej uderza w oddziały intensywnej terapii (OIT), gdzie oporność na leki z grupy Watch wzrosła z 15% do 33%, a na leki Reserve z 9% do 32% (p < 0,001). Trend był szczególnie wyraźny u dzieci poniżej 2. roku życia (wzrost z 12% do 32%) oraz w OIT w krajach o niskich dochodach, gdzie oporność na grupę Watch sięgnęła aż 56% wobec 26% w krajach zamożnych.
Podobną eskalację wykazano w najcięższych postaciach zakażeń: w sepsie odsetek oporności na grupę Watch podwoił się z 15% do 30%, a na Reserve wzrósł z 3% do 26%. W zakażeniach dróg oddechowych oporność na leki Watch zwiększyła się z 12% do 29%, a na Reserve z 9% do 30%.
Kryzys napędzają patogeny Gram-ujemne. Najwyższy całkowity poziom oporności odnotowano u Acinetobacter baumannii (>55% we wszystkich kategoriach AWaRe w 2022 r.), a najszybszy wzrost oporności na cefalosporyny III/IV generacji i karbapenemy dotyczył Klebsiella spp.. Modele predykcyjne wskazują, że do 2035 roku odsetek oporności na karbapenemy osiągnie 35% dla Klebsiella spp. oraz aż 82% dla A. baumannii.
Autorzy alarmują, że narastająca oporność grozi załamaniem terapii empirycznej w ciężkich zakażeniach dziecięcych. Sytuację pogarsza brak badań klinicznych i danych farmakokinetycznych dla leków z grupy Reserve w pediatrii. Zespół badawczy wskazuje na pilną potrzebę wdrożenia dostosowanych do pediatrii programów racjonalnej antybiotykoterapii oraz wykorzystania nowo utworzonej platformy AMR in Kids.
