W październiku 2026 r. na łamach czasopisma BMJ Medicine opublikowano artykuł pt. „Pregnancy complications and risk of cardiometabolic-renal conditions in 1.4 million women in England: longitudinal study” autorstwa Stevena Wambua i współpracowników (w imieniu grupy badawczej MuM-PreDiCT).
Wyniki tego obszernego brytyjskiego badania populacyjnego wskazują, że wystąpienie powikłań ciążowych – zarówno podczas ostatniej, jak i we wcześniejszych ciążach - wiąże się z istotnie wyższym ryzykiem rozwoju chorób kardiometabolicznych oraz nerkowych w latach następujących po porodzie.
Charakterystyka badania
Badanie retrospektywne oparte na danych z brytyjskiej bazy podstawowej opieki zdrowotnej Clinical Practice Research Datalink (CPRD) Aurum z lat 2000-2022 objęło 1 432 795 kobiet w wieku 15-49 lat, które przebyły co najmniej jedną ciążę.
Naukowcy ocenili związek 10 powikłań ciążowych z późniejszym rozwojem czterech schorzeń: nadciśnienia tętniczego, cukrzycy typu 2, chorób układu krążenia (w tym choroby niedokrwiennej serca, udaru mózgu i przemijającego ataku niedokrwiennego - TIA) oraz przewlekłej choroby nerek w stadiach 3-5.
Mediana czasu obserwacji wynosiła od 4,1 do 4,3 roku. Analiza uwzględniała również tradycyjne czynniki ryzyka, m.in. wiek, BMI, palenie tytoniu, status społeczno-ekonomiczny i choroby współistniejące. Spośród 72 analizowanych zależności 51 pozostało istotnych statystycznie po korekcie na wielokrotne testowanie (FDR).
Najważniejsze wyniki
Nadciśnienie ciążowe i stan przedrzucawkowy wiązały się ze znacznym wzrostem ryzyka późniejszego nadciśnienia tętniczego. Jeśli wystąpiły w ostatniej ciąży, ryzyko było odpowiednio 3,85 razy wyższe (HR = 3,85; 95% CI: 3,73-3,99) i 4,46 razy wyższe (HR = 4,46; 95% CI: 4,29-4,63). W przypadku wystąpienia tych powikłań we wcześniejszych ciążach ryzyko również było podwyższone. Powikłania te wiązały się także z większym ryzykiem przewlekłej choroby nerek dla nadciśnienia ciążowego i dla stanu przedrzucawkowego w ostatniej ciąży.
Cukrzyca ciążowa (GDM) wiązała się z około 7-krotnie wyższym ryzykiem rozwoju cukrzycy typu 2, a także ze zwiększonym ryzykiem nadciśnienia tętniczego i chorób układu krążenia. Nie wykazano istotnego związku z przewlekłą chorobą nerek.
Istotnym czynnikiem ryzyka okazała się również depresja poporodowa. Jej wystąpienie w ostatniej ciąży wiązało się ze wzrostem ryzyka wszystkich czterech analizowanych schorzeń: chorób układu krążenia o 56% (HR = 1,56; 95% CI: 1,50-1,62), cukrzycy typu 2 o 41% (HR = 1,41; 95% CI: 1,36-1,46), nadciśnienia tętniczego o 36% (HR = 1,36; 95% CI: 1,33-1,40) i przewlekłej choroby nerek o 35% (HR = 1,35; 95% CI: 1,25-1,45). Podwyższone ryzyko obserwowano również u kobiet, u których depresja poporodowa wystąpiła we wcześniejszych ciążach.
Znaczenie miała również masa urodzeniowa dziecka. Urodzenie dziecka zbyt małego w stosunku do wieku ciążowego (SGA) wiązało się ze zwiększonym ryzykiem nadciśnienia i chorób układu krążenia, natomiast urodzenie dziecka zbyt dużego (LGA) - z większym ryzykiem cukrzycy typu 2, również u kobiet bez rozpoznanej cukrzycy ciążowej.
Ważnym wnioskiem jest to, że powikłania z wcześniejszych ciąż również mogą wskazywać na podwyższone ryzyko chorób w kolejnych latach, niezależnie od przebiegu ostatniej ciąży.
Znaczenie dla praktyki klinicznej
Wyniki wskazują, że ocena ryzyka kardiometabolicznego u kobiet po porodzie powinna uwzględniać pełną historię wszystkich ciąż, a nie tylko ostatniej. Powikłania położnicze mogą stanowić wczesne sygnały zwiększonej podatności na choroby układu krążenia, cukrzycę typu 2 i przewlekłą chorobę nerek.
Autorzy sugerują również uwzględnienie dodatkowych czynników, takich jak depresja poporodowa czy odklejenie łożyska, w narzędziach oceny ryzyka. Mogłoby to pomóc wcześniej identyfikować kobiety wymagające szczególnej opieki.
Okres poporodowy jest ważnym momentem dla profilaktyki, badań przesiewowych i wdrażania indywidualnie dobranej opieki, która może pomóc ograniczyć długoterminowe ryzyko zdrowotne.
Piśmiennictwo:
- Wambua S, Singh M, Rishard M, Sarween N, Singh P, Yau C, et al. Pregnancy complications and risk of cardiometabolic-renal conditions in 1.4 million women in England: longitudinal study. BMJ Medicine. 2026;5:e003035. https://doi.org/10.1136/bmjmed-2026-003035
