To wyjątkowa inicjatywa, która ma za zadanie przypomnieć, że w codziennej opiece nad pacjentem to właśnie prawidłowe odżywienie organizmu jest fundamentem skutecznej terapii.
Polska akcja wpisuje się w europejskie obchody Malnutrition Awareness Week, koordynowane m.in. przez ESPEN (European Society for Clinical Nutrition and Metabolism). Jej głównym celem jest przypomnienie, że stan odżywienia pacjenta stanowi integralny fundament skutecznego leczenia chorób ostrych i przewlekłych
Czym w ogóle jest niedożywienie?
W powszechnym odbiorze niedożywienie bywa utożsamiane wyłącznie ze skrajnym wychudzeniem. W medycynie definiuje się je znacznie szerzej: to zespół objawów wynikający z niedoboru podstawowych składników odżywczych (energii, białka, witamin czy pierwiastków śladowych).
Do takiego stanu dochodzi nie tylko wtedy, gdy pacjent przyjmuje zbyt mało pokarmu, lecz także wówczas, gdy w przebiegu choroby (np. onkologicznej, neurologicznej czy po urazie):
- gwałtownie rośnie zapotrzebowanie metaboliczne organizmu,
- pojawiają się trudności z przyjmowaniem posiłków (ból, nudności, zaburzenia połykania – dysfagia),
- dochodzi do upośledzenia trawienia lub wchłaniania jelitowego,
- towarzysząca chorobie reakcja zapalna nasila katabolizm, prowadząc do szybkiego niszczenia własnych białek ustrojowych i mięśni.
Co istotne, niedożywienie może dotyczyć również pacjentów z nadwagą lub otyłością – w ich przypadku postępująca utrata masy i siły mięśniowej może długo pozostawać zamaskowana przez nadmiar tkanki tłuszczowej.
Dlaczego ten temat jest tak ważny?
Bagatelizowanie stanu odżywienia pacjenta może prowadzić do pogorszenia efektów leczenia choroby podstawowej oraz utrudniać proces powrotu do zdrowia. Odpowiednio wcześnie wdrożona interwencja żywieniowa pozwala ograniczyć negatywne konsekwencje niedoborów pokarmowych, a także wspierać skuteczność prowadzonej terapii i proces rekonwalescencji.
Kto i w jaki sposób edukuje?
Za polską edycją kampanii, inspirowaną działaniami międzynarodowymi, stoi Polskie Towarzystwo Żywienia Pozajelitowego, Dojelitowego i Metabolizmu (POLSPEN). Celem organizatorów jest dotarcie z praktyczną wiedzą do personelu medycznego.
Aby realnie wpłynąć na codzienną praktykę w szpitalach i gabinetach, POLSPEN przygotował cykl siedmiu eksperckich wykładów dostępnych na stronie towarzystwa. Kampania przebiega pod hasłem „Siedem kluczowych decyzji w diagnostyce i leczeniu niedożywienia związanego z chorobą”, a wiedzą dzielą się wybitni specjaliści z zakresu żywienia klinicznego. Materiały są udostępniane na stronie internetowej towarzystwa i mają na celu wsparcie lekarzy, dietetyków klinicznych, pielęgniarek oraz studentów kierunków medycznych w codziennej praktyce klinicznej – od wczesnego rozpoznawania ryzyka żywieniowego (m.in. u pacjentów onkologicznych czy osób z otyłością), po wdrożenie wsparcia doustnego, dojelitowego i pozajelitowego.
Źródło:
- https://niedozywienie.polspen.pl/
- Kłęk S, Płaczkiewicz-Jankowska E, Pertkiewicz M. Niedożywienie [Internet]. W: Interna – mały podręcznik. Medycyna Praktyczna; aktualizacja: 2025 Jul 11 [weryfikacja: 2026 Jul 30] [cyt. 2026 Nov 10]. Dostępne na: https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.1005.1
