Brak potwierdzonych detekcji wirusa grypy B z linii Yamagata od marca 2020 roku doprowadził do bezprecedensowej decyzji WHO i EMA. W sezonie 2026/2027 preparaty czterowalentne zostają oficjalnie wycofane i zastąpione przez szczepionki trójwalentne. Dla personelu medycznego oznacza to konieczność dostosowania praktyki szczepień do nowej rzeczywistości klinicznej i technologicznej.
Epidemiologiczne uzasadnienie powrotu do trójwalentności
Obserwacje potwierdziły, że dalsza immunizacja przeciwko nieaktywnemu szczepowi B/Yamagata nie ma uzasadnienia medycznego. Aby zoptymalizować odpowiedź immunologiczną i uniknąć niepotrzebnej stymulacji antygenowej, nowe preparaty będą ukierunkowane wyłącznie na trzy krążące szczepy wirusa:
- Grypa A(H1N1),
- Grypa A(H3N2),
- Grypa B (linia Victoria).
Oficjalne rekomendacje WHO dotyczące składu antygenowego
Dla półkuli północnej na sezon 2026/2027 zaleca się następujący skład szczepionek:
Szczepionki na zarodkach kurzych (egg-based):
o szczep A/Missouri/11/2025 (H1N1)pdm09-like,
o szczep A/Darwin/1454/2025 (H3N2)-like,
o szczep B/Tokyo/EIS13-175/2025 (B/Victoria)-like.
Szczepionki komórkowe/rekombinowane:
o szczep A/Missouri/11/2025 (H1N1)pdm09-like,
o szczep A/Darwin/1415/2025 (H3N2)-like,
o szczep B/Pennsylvania/14/2025 (B/Victoria)-lik
Przejście z technologii "split" na "subunit"
Przełomem w nadchodzącym sezonie jest zmiana technologiczna. Dotychczas dominujące szczepionki czterowalentne (np. Vaxigrip Tetra, Influvac Tetra) były preparatami typu „rozszczepiony wirion” (split-virion).
Nowe szczepionki trójwalentne na sezon 2026/2027 to preparaty oparte na antygenie powierzchniowym (subunit). Zawierają wyłącznie wysoce oczyszczone białka wirusowe (głównie hemaglutyninę), pozbawione materiału strukturalnego rozbitego wirionu. Ta minimalistyczna budowa antygenowa pozwala na zmniejszenie reaktogenności preparatów, co przekłada się na lepszą tolerancję i rzadsze występowanie odczynów poszczepiennych (miejscowych oraz ogólnych).
Piśmiennictwo:
- World Health Organization. Recommended composition of influenza virus vaccines for use in the 2026–2027 northern hemisphere influenza season [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2026 Feb 27 [cyt. 2026 Aug 31]. URL: https://www.who.int/publications/m/item/recommended-composition-of-influenza-virus-vaccines-for-use-in-the-2026-2027-northern-hemisphere-influenza-season
