Główny Inspektor Sanitarny ogłosił nowy Program Szczepień Ochronnych (PSO) na 2027 rok. Dokument opublikowany w Dzienniku Urzędowym Ministra Zdrowia określa harmonogramy szczepień obowiązkowych dzieci i młodzieży oraz zalecenia dla dorosłych, kobiet w ciąży i grup ryzyka. Porównanie z regulacjami obowiązującymi w 2026 roku wskazuje na uporządkowanie schematów preparatów wysokoskojarzonych, rozszerzenie opcji profilaktyki pneumokokowej oraz sprecyzowanie wytycznych dotyczących RSV i półpaśca. Mimo powszechnych oczekiwań, szczepienie przeciwko HPV w dalszym ciągu nie zostało włączone do kalendarza szczepień obowiązkowych.
Uporządkowanie wariantów szczepień obowiązkowych u najmłodszych
W Programie Szczepień Ochronnych na 2026 rok w sekcji szczepień obowiązkowych dzieci do 2. roku życia wyróżniano trzy odrębne warianty realizacyjne: A.1 z użyciem szczepionki 5w1 oraz dwa warianty z użyciem szczepionki 6w1 (A.2 w schemacie 3+1 i A.3 w schemacie 2+1).
W PSO na 2027 rok strukturę tę uproszczono, dzieląc ją na dwa główne warianty populacyjne:
· Wariant A.1 - z użyciem szczepionki wysokoskojarzonej 5w1 (DTaP-IPV-Hib).
· Wariant A.2 - z użyciem szczepionki wysokoskojarzonej 6w1 (DTaP-IPV-Hib-HBV). Dopiero w części III opisano dokładniej kiedy i u kogo stosujemy schemat 3+1 lub 2+1.
Profilaktyka pneumokokowa, RSV, półpasiec i ospa wietrzna
Nowy kalendarz szczepień na 2027 rok wprowadza kilka istotnych modyfikacji w części dotyczącej szczepień zalecanych:
- Poszerzenie opcji przy pneumokokach
o W wytycznych dla dorosłych z grup ryzyka oraz osób po 50. roku życia obok schematu łączonego (PCV13 z PPSV23) jako alternatywę jednodawkową w PSO 2027 uwzględniono zastosowanie preparatów PCV20 lub PCV21. W regulacjach na 2026 rok wskazywano jedynie opcję PCV20.
- Precyzyjne wytyczne dotyczące RSV
o W programie na 2027 rok wyraźnie zakreślono ramy czasowe szczepień kobiet w ciąży (między 24. a 36. tygodniem, optymalnie 32.–36. tydzień) w celu przekazania odporności noworodkom, a także uwzględniono podawanie przeciwciał monoklonalnych niemowlętom w ramach immunizacji biernej.
- Półpasiec oraz ospa wietrzna
o W skróconym kalendarzu dla dorosłych na 2027 rok wyszczególniono zalecenie podania 2 dawek szczepionki przeciw półpaścowi u osób od 18. roku życia z grup ryzyka oraz u wszystkich osób po ukończeniu 50. roku życia.
o Z kolei w tabeli zalecanych szczepień dla dzieci minimalny odstęp między dawkami szczepionki przeciw ospie wietrznej ustalono na co najmniej 3 miesiące, podczas gdy w skróconej tabeli na 2026 rok wskazywano odstęp co najmniej 4 tygodni.
Szczepienia przeciw HPV w dalszym ciągu tylko zalecane
Przed publikacją nowego komunikatu środowiska medyczne oraz rodzice liczyli na to, że w PSO na 2027 rok szczepienie przeciw ludzkiemu wirusowi brodawczaka (HPV) zostanie przeniesione do Części I i uzyska status szczepienia obowiązkowego.
Opublikowany dokument nie potwierdził jednak tych nadziei – w ogłoszonym Programie Szczepień Ochronnych na 2027 rok szczepienie przeciwko HPV w dalszym ciągu znajduje się wyłącznie wśród szczepień zalecanych:
- Dzieci w wieku 9–14 lat
o Szczepienie realizowane jest w schemacie 2-dawkowym, z zapisem umożliwiającym nieodpłatne dokończenie cyklu po ukończeniu 14. roku życia.
- Młodzież (15–18 lat) oraz dorośli
o Szczepienie wykonuje się w schemacie 3-dawkowym.
Brak nadania statusu szczepienia obowiązkowego oznacza, że decyzja o uodpornieniu dziecka i ochronie przed chorobami nowotworowymi wywoływanymi przez HPV wciąż spoczywa w rękach rodziców i opiekunów.
Źródło: Otwórz dokument PDF – Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia, 2026, poz. 77 - PSO 2027
