The American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) opublikowało zaktualizowane wytyczne kliniczne, które odchodzą od dotychczasowego traktowania zakażenia HIV jako bezwzględnego przeciwwskazania do karmienia piersią. Przy zachowaniu odpowiedniego reżimu terapeutycznego ryzyko transmisji wirusa na dziecko wynosi poniżej 1%.
Wspólne podejmowanie decyzji
Najnowsza aktualizacja wytycznych z 2 kwietnia 2026 r. opiera się na zaleceniach U.S. Department of Health and Human Services (HHS) oraz American Academy of Pediatrics (AAP). Kluczową zmianą jest przejście od odgórnych zakazów karmienia piersią przez pacjentki zakażone HIV w stronę poradnictwa opartego na dowodach naukowych i modelu wspólnego podejmowania decyzji. Zamiast traktować HIV jako barierę nie do pokonania, personel medyczny powinien wspierać pacjentki w ich wyborach, o ile spełnione będą rygorystyczne warunki kliniczne.
Ryzyko transmisji 0% a <1%
Eksperci podkreślają, że pacjentki muszą być rzetelnie informowane o różnicach w ryzyku:
- 0% ryzyka - jedynie karmienie zastępcze (mieszanka lub pasteryzowane mleko z banku mleka) całkowicie eliminuje ryzyko przeniesienia HIV.
- <1% ryzyka - ryzyko przy karmieniu piersią spada poniżej 1% u pacjentek stosujących terapię antyretrowirusową (ART), które utrzymują trwałą supresję wirusa.
Kryteria kwalifikacji i rygorystyczny monitoring
Karmienie piersią może być opcją dla pacjentek, które:
- Regularnie stosują terapię ART.
- Osiągnęły i utrzymują trwałą supresję wirusową (wiremia <50 kopii/ml) w czasie ciąży (najpóźniej od trzeciego trymestru) oraz po porodzie.
- W celu zapewnienia bezpieczeństwa wytyczne zalecają monitorowanie wiremii u matki co 4 tygodnie przez cały okres karmienia piersią.
Procedury w sytuacjach szczególnych
Wytyczne przewidują również scenariusze awaryjne:
- Wzrost wiremii
W przypadku wykrycia mierzalnego poziomu wirusa we krwi, zaleca się natychmiastowe przerwanie karmienia piersią i przejście na karmienie zastępcze do czasu ponownej oceny klinicznej. Dziecko powinno wówczas otrzymać odpowiednią profilaktykę. - Brak supresji
U pacjentek, które nie stosują ART lub nie osiągnęły stabilnej supresji wirusa, karmienie zastępcze pozostaje jedyną zalecaną metodą żywienia. - Problemy z piersiami
Stany, takie jak zapalenie piersi, mogą zwiększać ryzyko transmisji, co wymaga wzmożonej czujności lekarza prowadzącego.
Kwestie etyczne i prawne
Autorzy wytycznych wyraźnie zaznaczają, że wybór karmienia piersią przez pacjentkę z HIV, która pozostaje pod stałą opieką i utrzymuje supresję wirusa, nie może stanowić podstawy do angażowania służb ochrony dziecka. Kluczowe jest, aby podejście personelu medycznego było wolne od ocen i skoncentrowane na wsparciu całej rodziny, przy jednoczesnym zachowaniu odpowiednich kryteriów klinicznych
Wdrożenie nowych zaleceń wymaga ścisłej współpracy między położnikami, specjalistami chorób zakaźnych oraz pediatrami, aby uniknąć przekazywania pacjentkom sprzecznych informacji.
Piśmiennictwo:
- Breastfeeding in Patients With Human Immunodeficiency Virus. Obstetrics & Gynecology ():10.1097/AOG.0000000000006273, April 2, 2026. | DOI: 10.1097/AOG.0000000000006273
