Już 26 kwietnia 2026 roku wejdzie w życie jedna z bardziej wyczekiwanych zmian w systemie ochrony zdrowia. Centrum e-Zdrowia (CeZ) wdraża narzędzie do automatycznego wyznaczania poziomu refundacji leków, wyrobów medycznych i środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego.

Nowa funkcjonalność, dostępna początkowo w serwisie Gabinet.gov.pl, a docelowo we wszystkich systemach gabinetowych, ma na celu nie tylko usprawnienie pracy personelu medycznego, ale przede wszystkim zdjęcie z lekarzy ciężaru odpowiedzialności finansowej za błędy w określaniu odpłatności.

Koniec z ryzykiem wysokich kar

Dotychczas to osoba wystawiająca receptę była zobligowana do samodzielnego określenia poziomu refundacji na podstawie wieku pacjenta, jednostki chorobowej oraz aktualnych obwieszczeń refundacyjnych. Błędy w tym zakresie skutkowały dotkliwymi karami nakładanymi przez NFZ, które w skrajnych przypadkach (np. przy lekach biologicznych czy preparatach mlekozastępczych) sięgały setek tysięcy złotych.

Kluczowa zmiana: jeśli pracownik medyczny skorzysta z nowego rozwiązania, system przejmuje odpowiedzialność za poprawność wyznaczonego poziomu refundacji. Lekarz pozostaje odpowiedzialny wyłącznie za sferę merytoryczną, czyli prawidłowe określenie rozpoznania medycznego.

Jak korzystać z nowej funkcjonalności?

Poniżej przedstawiamy schemat postępowania w systemie Gabinet.gov.pl:

Krok 1 Wybór opcji automatycznej

Podczas wystawiania e-recepty na produkt refundowany należy zaznaczyć opcję automatycznego wyznaczenia poziomu refundacji.

Krok 2 Wskazanie rozpoznania

Należy wybrać rozpoznanie refundacyjne z listy dostępnej dla danego produktu. Lista jest zintegrowana ze słownikiem jednostek chorobowych ICD-10 oraz aktualnym obwieszczeniem refundacyjnym.

• Opcjonalnie: Można wskazać szczegółowe rozpoznanie pacjenta w dodatkowym polu.

Krok 3  Wypełnienie ankiety (jeśli wymagane)

Dla większości produktów wskazanie rozpoznania będzie wystarczające. Jednak w przypadku leków o rygorystycznych kryteriach przyznawania zniżki, np. leki przeciwzakrzepowe NOAC czy leki biologiczne, system poprosi o uzupełnienie krótkiej ankiety refundacyjnej.

Inteligenty system zapamiętywania danych

Wprowadzona funkcjonalność posiada moduł „pamięci” odpowiedzi. Przy pierwszym wypełnieniu ankiety dla danego pacjenta, system zapamięta udzielone odpowiedzi. Podczas kolejnej wizyty tego samego pacjenta u tego samego lekarza, system automatycznie pobierze zapisane dane. Skraca to czas wystawiania kolejnych recept (pod warunkiem, że dane wskazanie nie wymaga aktualizacji odpowiedzi).

Ważne: Informacja o ankiecie jest przypisana do pary lekarz-pacjent. Jeśli pacjent uda się do innego specjalisty, ten będzie musiał wypełnić ankietę po raz pierwszy w swoim profilu.

Podsumowanie korzyści dla medyków

1. Przeniesienie odpowiedzialności za poziom odpłatności na system i CeZ.
2. Automatyzacja procesu i brak konieczności ręcznego sprawdzania każdego obwieszczenia MZ.
3. Intuicyjny kreator prowadzący „krok po kroku” przez proces refundacyjny.

Piśmiennictwo:

1. Centrum e-Zdrowia. e-recepta – mechanizm automatycznego wyznaczania refundacji w Gabinet.gov.pl [Internet]. YouTube.
2. Kobylańska-Butrym J. Od 26 kwietnia zmiany w receptach. Rewolucja, na którą wielu czekało od lat [Internet]. Rynek Zdrowia; 2026 Apr 22.